Büyük Çap Rehberi |
Churchill Ölçüsünü Tanımak
Puro dünyasında Churchill adı, kabaca on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü tanımlar. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi tanımlar; çoğu zaman bir saati zorlar. Punch 48 nasıl ile punch 8-9-8 puro gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı hemen fark edilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini mümkün kılar ve böylece ısı daha ılımlı kalır. Başlamadan önce takvimde yer açmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy uygun düşmez; sakin bir akşam isteyen kişiye ise yakışır. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta sabırlı davranmak tüm içimin gidişatını belirler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri ayırt etmenizi kolaylaştırır. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin farkını gösterir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra yumuşamasını ve ortadaki dolu bölümün belirmesini beklemek de mümkün olur.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını aşar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini genişletir ve dumanı serinletir. Double corona punch puro bu sınıfın tipik bir örneğidir; küba punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini ayrı bir yoldan gösterir. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun ağırlaştığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha belirgin izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini sakin sakin ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda telaşa gelmeyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın bilinen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme imkanı bulur.
Bir Akşamı Uzun Puroya Ayırmak
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını gözden geçirmek gerekir. Seksen dakikayı aşabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden kesilirse keyfi kaçar. Küba punch mantua gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti hak eder. Punch short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya sığar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü yakmak makul bir düzendir. Telefonu kapatmak ve ortamı baştan düzenlemek de fark yaratır. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak hazır tutulmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi daha keyifli kılar. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için rahat bir nefesle koltuğa gömülmek yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda gerçekleşir.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile başkalaşır. Signature gigante puro bu sınıfa girer ve koyu harmanını geniş kesitte rahatça yayar. Punch super selection ise hayli alışıldık ölçülerde kalır ve aradaki fark ilk bakışta anlaşılır. İkisini kıyaslayan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl değiştirdiğini kolayca anlar. Geniş çapta duman daha bol ama çoğu zaman daha serin gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye dağılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif olmak zorunda değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu ortaya koyan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki düzenidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Uzun Puroya Geçmeden Önce Sampler Denemek
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı sınamak pratik bir başlangıçtır. Kuru kakaolu blackbird robusto altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma olanağı tanır. Beşli robusto sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde sunar. Robusto yarım saati biraz zorlar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından birkaç kelime yazmak işe yarar. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat ağır bastı diye bakmak gerekir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini anlatır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl değiştirdiğini de gösterir. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut karşılaştırma olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Kalın Çaplı Puroda Yavaş Yanma
Newman 6x60 sampler kalın halkalı boylara giriş için pratik bir seçki oluşturur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına izin verir. Macanudo red gigante ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla bir araya getirir. Altmışlık çapta kor yayvan olduğundan puro yavaş ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha tok bir his yaratır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak zorlaşabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı eşit tutuşturmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı azaltır. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek dengelemek mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır yapmaz, yalnızca daha geniş kılar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı bilen biri sonraki purolarda çok daha başarılı yanar. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha düzgün olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi düzgün yapılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını almak yeterlidir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk tercih etmek tada koku bulaşmasını engeller. Shade coronets metal kutu gibi küçük bir boy çabuk açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina puro kutusu gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha titiz ilerlemeyi gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı yıpratır. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman iş görür. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden tutuşturmak sorun değildir. Kısa dinlenme araları da dumanı yumuşatır, tadın her aşamada daha net kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe tutmak da bitişe kadar temiz bir tat sağlar, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar özenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine dayanır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir alışkanlıktır.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için bilinen aralıktır. İnce gövdeli ambassadeur ile quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir arşiv kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere açmak dengeyi düşürür. Yeni bir nemlendirici koyarken damıtık su seçmek doğrudur. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı bırakmak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı sıkıştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle sınamak faydalıdır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe ayırmak yeterlidir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı kokulu ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir not koymak da uzun vadede zahmeti azaltır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da olanak verir.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla ayrılır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında belirgin olur. Quai d'orsay belicoso royal dumanı dar bir noktada toplar, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha belirgin gelir. Ferah quai d'orsay capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi sadeleştirir, sivri uç ise dikkat gerektirir. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman yoğunlaşır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta farklı farklı algılanmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı önler. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve kişisel zevke kalır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de rolü büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde görmek en doğru karardır.
Uzun İçimde Ortam ve Yan Lezzetler
Uzun bir puroyu keyifle içmek istiyorsanız, ortam da önemlidir. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin ilk tercihidir; su ya da soda ise damağı temizler. Clemenceau onluk kutu kavrulmuş badem tarafıyla kahveye eşlik eder, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Coronas puro ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre dinlenmek önerilir. Ortam havadar ve sakin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman ağırlaşır. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı en başta kurmak deneyimi derinleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.